6.
●དྲི་བ།：འཇིག་རྟེན་འདིར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། དཔེར་ན་ཕྲ་སྲིན་དང་ནད་དུག་སོགས་སྐྱེ་དངོས་ཕྲ་མོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། འདི་དག་ལ་རྣམ་ཤེས་ལྡན་ནམ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སམ།
●ལན།：ཕྲ་སྲིན་དང་ནད་དུག་སོགས་སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ཁྲོད་དུ་གླེང་བའི། ཚེ་སྲོག་ཕྲ་མོ་གཞན་དག་ནི། ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཚེ་སྲོག་གི་རྟོག་དོན་ངང་བཤད་ན། འགའ་རེ་ལ་ཚེ་སྲོག་ལྡན་པ་ཡིན། ཡང་ཚེ་སྲོག་གི་གོ་དོན་ཆུང་ས་ནས་བཤད་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས། རྒྱུ་མཚན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པ་ལ་ཟེར་ཞེས་གསུངས། གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ཞིག་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་མ་འདུས་ན། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་གཏོགས་ཏེ། ཕུང་པོ་བཞི་ཁོ་ན་ལྡན་པ། དེ་ལ་ཚོར་སྣང་དང་འཕེལ་འགྱུར་ཡོད་ལ། སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བ། འཇིག་པའང་ཡོད་མོད། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས། ཡིན་ནའང་སྐྱེ་དངོས་རིག་པས་འདི་དག་ལ་ཚེ་སྲོག་ཅེས་འབོད། འདི་ནི་འགྱུར་བྱུང་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན། ཆོས་ལུགས་རིག་པ་དང་སྐྱེ་དངོས་རིག་པ་གཉིས་ཀྱི། སེམས་ཅན་གྱི་གོ་དོན་འབྱེད་ལུགས་ལ་ཁྱད་པར་མཆིས
ཏོ་རོན་ཊོ་སློབ་ཆེན་གྱི་འཆད་འཁྲིད་ལས་བཏུས། 2014.10.29
●问：这个世界充满非常微小的生命体，比如细菌病毒以及其他各种微生物。它们有灵魂吗？属于有情吗？
●答：细菌病毒以及生物学中提及的其他微小生命，从广义的生命概念而言，有些是有生命的；从狭义的生命概念而言，不属于有情。因为佛陀在相关经典中讲：有情是色受想行识，五蕴的聚合。如果一个事物不是五蕴的聚合，无色界众生例外，只具足四蕴，虽然有感受和演变，可以生长繁衍与灭亡，但不属于有情。不过生物学会把它们称为生命，这是从具有反应等角度命名的。因此，宗教学与生物学对有情的界定有所不同。
选自：多伦多大学演讲 2014.10.29